Sau một lần nữa thành công trong việc bảo vệ danh hiệu, khi đối đầu Zora Folley, Ali bị tước danh hiệu vì từ chối gia nhập quân đội Mỹ tham gia cuộc chiến tranh Việt Nam. Hơn 3 năm sau ông mới trở lại võ đài.

Thời điểm đó Ali từng công khai phỉ báng cuộc chiến của quân đội Mỹ với những câu nói nổi tiếng như “Tôi không cãi nhau với Cộng Sản … không Cộng Sản nào gọi tôi là “mọi đen” cả” hay “Tại sao tôi phải đi 10 nghìn dặm để thả bom lên đầu những người Việt Nam vô tội trong khi ở Mỹ còn nhiều người da đen bị đối xử tệ bạc…”

Thất bại đầu tiên của Ali trong những lần bảo vệ danh hiệu là khi gặp tân vô địch thế giới Joe Frazier ở Madison Square Garden tháng 3/1971. Đó là lần đầu tiên hai nhà vô địch thế giới – vốn đang có thành tích bất bại – đối đầu với nhau. Ở trận tái đấu sau đó Ali giành chiến thắng.

Cuối năm 1974 Ali gặp George Foreman.

Liên tục bị dồn ép nhưng ông vẫn đứng vững và đến hiệp thứ 8 thì bất ngờ bùng lên đấm gục đối thủ. Ali trở thành người thứ hai trong lịch sử quyền anh giành lại được chức vô địch thế giới. Khi đó ông 32 tuổi.

Tháng 6/1975 Ali đánh bại Joe Bugner ở Kuala Lumper, Malaysia. Bốn tháng sau ông giành một chiến thắng nữa trước kình địch Frazier trong trận đấu nổi tiếng mang tên “Thrilla in Manila”.

Đầu năm 1978 Ali mất chức vô địch vào tay Leon Spinks, trước khi giành lại danh hiệu lần thứ ba cũng vào năm đó. Sau đó 9 tháng ông tuyên bố treo găng. Năm 1980 Ali trở lại để thách đấu tân vô địch Larry Holmes.

Sau khi bị Holmes đánh bại, ông thi đấu thêm một trận đấu nữa – thất bại trước Trevor Berbick, rồi nghỉ hưu ở tuổi 40. Trong thời gian dài sau đó quyền anh thế giới như thiếu đi sức hút, và chỉ sôi động trở lại khi Mike Tyson (trái) xuất hiện giữa những năm 1980.

Năm 1984 Ali bị phát hiện mắc chứng Parkinson. Tuy nhiên ông đã mạnh mẽ chống lại bệnh tật. Năm 1996 ông tham gia rước đuốc ở Thế vận hội Atlanta.

Cũng tại Thế vận hội năm đó Ali được nhận lại chiếc Huy chương Vàng từng giành năm 1960. Ali đã nói chiếc Huy chương nguyên bản đã bị ông ném xuống sông Ohio sau khi bị từ chối phục vụ trong một nhà hàng chỉ dành cho người da trắng. Cho đến nay đây vẫn là một câu chuyện gây tranh cãi.

Năm 2000 Ali nhận danh hiệu Nhân cách Thể thao của Thế kỷ theo bình chọn của BBC – hãng truyền thông quốc gia Anh. Đứng bên cạnh ông là ngôi sao quyền anh của Anh Lennox Lewis.

“Hổ phụ sinh hổ tử”, con gái của Ali, Laila, cũng theo nghiệp quyền anh từ năm 15 tuổi và thi đấu chuyên nghiệp từ năm 1999. Cô từng đánh bại con gái của Joe Frazier, Jackie Frazier-Lyde, năm 2001. Laila từng giành chức vô địch thế giới hạng Siêu trung năm 2002, trước khi nghỉ hưu năm 2007.

Năm 2001 một bộ phim về cuộc đời của Ali được công chiếu. Bộ phim do diễn viên lừng danh Hollywood – Will Smith – thủ vai chính.

Ali xuất hiện trong một sự kiện từ thiện mang tên ông năm 2011. Trông ông lúc này không còn khỏe mạnh, nhưng hyền thoại 70 tuổi vẫn lạc quan nói: “Tôi nghĩ, có thể căn bệnh Parkinson của tôi là cách Chúa nhắc nhở tôi nên biết cái gì là quan trọng”.

Doãn Mạnh